Jednostki miar

W użyciu są następujące układy metryczne jednostek:

1. Bezwzględny układ jednostek CGS; jednostki podstawowe: centymetr (cm), gram (g), sekunda (s).

2. Bezwględny praktyczny układ MKS; jednostki podstawowe: metr (m), kilogram (kg), sekunda (s).

3. Układ techniczny MKGS; jednostki podstawowe: metr (m), kilogram-siła (kG), sekunda (s).

4. Międzynarodowy układ jednostek SI, przyjęty w 1960 roku przez XI Konferencję Wag i Miar ICMM; jednostki podstawowe: metr, kilogram, sekunda, amper, stopień Kelvina, kandela. W Polsce wprowadzony od 1966 roku.

Jednostki objętości

Jednostki objętości oparte są na jednostkach długości. Główna jednostka objetosci w układzie SI jest metr sześcienny (m³). Jest to objętość sześcianu o długości krawędzi równej 1 metrowi. 

1 metr sześcienny (m³) = 1000 litrów (l)

1 litr (l) = 1000 ml

1 litr = 1 decymetr sześcienny (dm³), dokładniej 1,000 027 dm³

1 mililitr (ml) = 1/1000 litra

1 mililitr = 1 centymetr sześcienny - (cm³)

1 litr jest objętością, jaką zajmuje 1 kg wody destylowanej w temperaturze 4 stopnie Celsjusza przy ciśnieniu 1 atmosfery = 760 mm Hg (słupa rtęci)

Jednostki długości

Podstawową jednostką długości jest metr (m).

1 metr (m) = 1000 milimetrów (mm)

W 1889 roku przyjęto, że 1 metr jest równy odległości między kreskami na wzorcu z platynoirydu (90% wag. Pt i 10% wag. Ir) przechowywanym w Międzynarodowym Biurze Miar i Wag w Sevres pod Paryżem. Wzorzec ten nawiązuje do wymiarów Ziemi i równa się 1/40 000 000 części południka paryskiego.

Od 1960 roku (Układ SI) przyjeto nową definicję metra opartą na pomiarze długości fali świetlnej, a mianowicie: metr jest to jednostka równa 1 650 763,73 długości fali promieniowania w próżni odpowiadającego przejściu z poziomu 2p₁₀ do 5d₅ w atomie kryptonu 86, ⁸⁶Kr

1 decymetr (dm, niepoprawnie - dcm) = 1/10 metra

1 centymetr (cm) = 1/100 metra

1 milimetr (mm) = 1/1000 metra

1 mikron (µ), obecnie 1 mikrometr (µm, mcm) = 1/1000 milimetra

1 milimikron (mµ), obecnie nanometr (nm) = 1/1000 mikrona (obecnie mikrometra)

1 Angstrom, Angstrem (Angström) (A) = 1/10 milimikrona (obecnie nanometra)

Jednostki masy

Podstawową jednostką masy jest kilogram (kg), określony jako masa wzorca ze stopu platynowo-irydowego, przechowywanego w Biurze Miar i Wag w Sevres pod Paryżem. Prototyp kilograma wykonany był przy założeniu, że jego masa jest równa masie 1 decymetra sześciennego wody w temperaturze 4 stopni Celsjusza. Późniejsze pomiary wzorca wykazały, że jego masa jest większa o około 28 mg od masy 1 decymetra sześciennego wody.

1 kilogram (kg) = 1000 gramów (g)

1 hektogram = 100 gramów

1 dekagram(dag, niepoprawnie - dkg) = 10 gramów

1 gram (g) = 1/1000 kilograma

1 decygram (dg; niepoprawnie - dcg) = 1/10 grama

1 centygram = 1/100 grama

1 miligram (mg) = 1/1000 grama

1 mikrogram (µg, mcg) = 1/1000 miligrama

1 nanogram (ng) = 1/1000 mikrograma

1 pikogram (pg) = 1/1000 nanograma